Wiadomości

  • 3 lutego 2026
  • 8 lutego 2026

Minęły 163 lata od narodzin ks. Józefa Londzina, wybitnego działacza narodowego Śląska Cieszyńskiego

3 lutego 1863 roku w Zabrzegu - obecnie to gmina Czechowice-Dziedzice - urodził ksiądz Józef Londzin. Z tej okazji Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach wspomina postać tego wybitnego działacza narodowego Śląska Cieszyńskiego, redaktora, organizatora polskiego szkolnictwa, posła i senatora II RP, a także burmistrza Cieszyna.

Ks. Józef Londzin
Ks. Józef Londzin · fot. IPN Katowice


Ksiądz Józef Londzin urodził się 3 lutego 1863 r. w Zabrzegu (gmina Czechowice-Dziedzice). Kształcił się w Bielsku, a seminarium ukończył w Ołomuńcu na Morawach. Po święceniach pracował duszpastersko m.in. w Strumieniu i Międzyrzeczu, a od 1890 r. związał się z Cieszynem, gdzie był także kapelanem więziennym.

W Cieszynie przejął po Pawle Stalmachu "Gwiazdkę Cieszyńską" - pismo, na którego łamach publikował artykuły o treści społecznej i politycznej.

Działał w Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego, zabiegając o powstanie gimnazjum polskiego w Cieszynie (otwarte w 1895 r.), w którym później był katechetą. Tworzył też realne wsparcie dla uczących się: zorganizował tanią kuchnię dla najuboższych uczniów oraz powołał towarzystwo "Opieka nad kształcącą się młodzieżą im. błog. Melchiora Grodzieckiego", które otworzyło internaty (w tym cztery w Cieszynie).

Z powodu "Gwiazdki Cieszyńskiej" i współpracy z Macierzą był przez lata zaciekle zwalczany przez środowiska niemieckie. Interwencje mające na celu przeniesienie księdza z Cieszyna były bezskuteczne dzięki szerokiemu poparciu polskiej ludności.

Jako skarbnik, a później prezes "Dziedzictwa błog. Jana Sarkandra dla ludu polskiego na Śląsku" doprowadził finanse tej instytucji do świetnej kondycji - co umożliwiło założenie własnej księgarni, a następnie drukarni.

W 1919 r., z ramienia Polskiej Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego, uczestniczył w konferencji pokojowej w Paryżu, by bronić praw polskich do Śląska Cieszyńskiego.

Na arenie politycznej rozpoczął pracę właściwie już w 1890 r. i głównym celem jego działań było wywalczenie dla ludności polskiej na Śląsku Cieszyńskim praw językowych we wszystkich dziedzinach i przejawach życia. W 1915 r. przewodniczył komitetowi cieszyńskiemu pomagającemu ofiarom wojny. Był posłem do parlamentu austriackiego; uczestniczył w delegacjach obradujących na przemian w Wiedniu i Budapeszcie. W II RP działał jako poseł i senator, a w 1927 r. został burmistrzem Cieszyna.

Powołał Polskie Towarzystwo Ludoznawcze w Cieszynie i gromadził różnego rodzaju zabytki związane ze śląską kulturą ludową. Wspierał też turystykę - przyczynił się do powstania pierwszych polskich schronisk w Beskidzie Śląskim: na Ropiczce (1913) i na Stożku (1922).

Zmarł 21 kwietnia 1929 r. w Cieszynie, a spoczął w grobach zasłużonych na cmentarzu komunalnym w Cieszynie.

W Zabrzegu, przy tamtejszym kościele pw. św. Józefa, znajduje się pomnik ks. Józefa Londzina. Ponadto w Cieszynie i Katowicach znajdują się place nazwane jego imieniem, a w Bielsku-Białej, Raciborzu i Strumieniu - ulice.

Ponadto od 1998 roku przyznawana jest Nagroda Starosty Bielskiego im. ks. Józefa Londzina. To prestiżowe wyróżnienie, powstałe jako forma upamiętnienia zasług i ideałów ks. Józefa Londzina.

- Pamiętamy o człowieku, który wiedział, że polskość na Śląsku umacnia się codzienną pracą - w szkole, w prasie, w organizacjach i w życiu publicznym - przekazał IPN w Katowicach.

Loading...

mp / cieszyn.news

źródło: IPN Katowice

Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach z tematu "Historyczne ciekawostki" podaj

Historyczne ciekawostki

Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach z tematu "Historyczne ciekawostki" podaj

Komentarze

Zgodnie z Rozporządzeniem Ogólnym o Ochronie Danych Osobowych (RODO) na portalu cieszyn.news zaktualizowana została Polityka Prywatności. Zachęcamy do zapoznania się z dokumentem.